ධාතු කතාවෙන් හෙළිවන රහස

ප්‍රථමයෙන්ම, අද ලංකාවේ ඇති අපමහ ගෞතම බුදුරජානන් වහන්සේ ගේ ශාරීරික ධාතු සහ පාරිභෝගික වස්තු, ලේඛන හා වාර්තා ඔස්සේ උපුටා ගනිමින් පෙලගස්වමු.

buddha

සිදුහත් අසිපත

ලෝකයේ දැනට සදහන්වී ඇති බුද්ධ ඉතිහාසයේ, පුරාණතම වස්තුවය වන එදා සිදුහත් කුමරු අභිනිෂ්ක්‍රමනයේදී සිය කෙස් වැටිය සිඳලූ අසිපත මෙය ය. කතරගම කිරිවෙහෙරේ තැම්පත් කර ඇත (1)

කේශ ධාතු

එදා අහසට විසිකර දැමු කේශ ධාතු දේවගොත්රික නායකයා වූ සක්දෙව් විසින් තවුතිසා ලොව, සිළුමිණ නම් සැයක් සදා තැම්පත් කර බව සදහන්වන මුත් අද දක්වා එය කොහිදැයි හදුනාගෙන නොමැත. තපස්සු භල්ලුක වෙළද දෙබැයන් ලබාගත් කේශධාතු ස්ථාන රැසක තැම්පත් කර ඇත. ඒවා නම්,

සිරිහඩු (සිරි=බුදුන්, හඩු=කෙස්)  සෑය තිරියාය (2) පසුව මෙය ගිරිහඩු සෑය නම්විය. මෙම ස්ථානය ආකාශ චේතිය නමින්ද හැදින්වූ බවට සාදක ඇත.

ගිරිහඩු සෑය අම්බලන්තොට (3)

කුරුණෑගල මාවතගම, අරම්පල මකුලාන රජමහ විහාරය (4)

Sri Lanka. Girikandaraya Chaitiya near Kalametiya Lagoon. South Coast.

හම්බන්තොට කළමැටිය ආසන්නයේ ඇති (එහි දාගැබ් නවයක් ඇත) විහාර නමය (5)

හම්බන්තොට ගොඩවාය වරාය අසල ගෝටපබ්බත රජමහ විහාරය (6)

දකුණේ තංගල්ල වනවාස විහාරය නොහොත් කුඩා තංගලු විහාරය අසල ගිරිහඩු සයක් ඉදිකර ඇතත් අද මෙය හදුනාගත නොහැක. ඉහත සදහන් සියලු ස්ථාන වල ඇත්තේ  තපස්සු භල්ලුක වෙළද දෙබැයන් ට ලබාදුන් කේශධාතු කොටස් ය. එනමුදු අද බැතිමතුන් සිතනුයේ තිරියායේ පමණක් තැම්පත් කල බවය. ඒ හා සමාන අනිත් ස්ථාන බොහෝදෙනෙකු නොදැන සිටීම මෙයට හේතුවය .

මීට අමතරව තපස්සු භල්ලුක වෙළද දෙබැයන් විසින් ජයසේන නම් නා රජුට ලබාදුන් තවත් කේශධාතු කොටසක්, කාවන්තිස්ස රජුකල සිව නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් රැගෙනවිත් සේරුවිල මංගල මහා සැයේ තැම්පත් කල බව සදහන් වේ (7)

බුද්ධත්වයෙන් නමවන මස මියුගුණ දම් දෙසුමේදී, සුමන රජුට ලබාදුන් කේශධාතු මහියංගන ච්යිත්‍යයේ නිදන් කෙරුණි (8)

මහසෙන් රජ කල කරවූ (කි.ව.274-301) අනුරාධපුර ජේතවන මහා ස්තුපය තුල තවත් කේශධාතු කොටසක් ඇති බව, වන්දනා කිරීමට යොදාගන්නා ගාථාවේ සදහන්ය (9)

Muthiyangana

බුදුරදුන් මුතියංගන වැඩමවූ අවස්ථාවේ ඉන්දික නම් දේව පුත්‍රයාට දුන් කේශධාතු මුතියංගන දාගැබෙහි තැන්පත් කර ඇත (10) මාට අමතරව මුතු බවට පත්වූ බුදුන්ගේ දහදිය එහි ඇතයි විශ්වාසයක් පවතී .

බුදුරදුන් කතරගමට වැඩි අවස්ථාවේ එකල එහි පාලක වූ මහසෙන් නොහොත් මහාඝෝෂ රජුට ලබාදුන් කේශධාතු කිරිවෙහෙරේ තැම්පත් කර ඇත (11)

මහනුවර යටිහෙලගල විහාරයෙහි, පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට රැගෙන ආ කේශධාතු කොටසක් තැම්පත් කර ඇත. එම කේශධාතු ලැබුණු ආකාරය සදහන්ව නැත (12)

පළමුවන මුගලන් රජු සමයේ, ශිලාකාල නම් කෙනෙකු දඹදිව සිට කේශධාතු රැගෙනවිත් තිබුනද, අද එය තැම්පත් කල ස්ථානය සොයාගැනීමට අපහසුය.

තවද බුදුරජුන් ජීවමාන සමයේ රහතුන් වහන්සේ සයනමකට ලබාදුන් කේශධාතු මුහුද ආශ්‍රිත පෙදෙසක ස්තුප සයක තැම්පත් කෙරුණි. එම දේශය “කේශාවති” නමින් හදුන්වනු ලෑබු නමුත් අද හදුනාගත නොහැක.

kyaiktiyo-golden-rock

මීට අමතරව බංගලිදේශය, බුරුමය වැනි රටවලද කේශධාතු නිදන්වූ වෙහෙර විහාර ඇති නමුත් “ඉන්දියාවේ” කේශධාතු හෝ නකාධාතු තැම්පත් කල ස්ථාන හමුවී නැත. බංගලිදේශයේ ඇති කේශධාතු වලින් කොටසක් නැවතත් හුණුපිටිය ගංගාරාමය හා මාදම්පේ සේනානායකාරාමයේ මෑතකදී තැම්පත් කර ඇත.

ග්‍රීවා ධාතුව (බෙල්ල ආශ්‍රිත අස්ථි සතක්) (13)

සැරියුත් තෙරුන්ගේ ශිෂ්‍ය වූ සරබූ තෙරුන්, එදා උපවත්තන සල් උයනේ පිරිනිර්වානයෙන් පසු දැල්වූ ච්තකයෙන් ලබාගත් ලොව ප්‍රථම සර්වඥ ධාතුව, තැම්පත් කෙරුනේ පෙරකළ සුමන රජු කේශධාතු තැම්පත් කල මහියංගන ස්තුපයේම ය. හෙළ භික්ෂුවක් වූ සරබූ තෙරුන් එදා එහි පැමිණියේ තවත් භික්ෂුන් වහන්සේ පන්සීය නමක් සමගිනි . සීවලී සහ සුමන නම් සමනේරයන් වහන්සේ නා ලොවෙන් ගෙන ආ මෙදවර්ණ පාෂණයෙන් සැය වසා දෙළොස් රියනක් උසට ස්තුපය නැංවූ බවට සදහන් වේ. සරබූ යනු සුමන රජුගේ වැඩිමහල් දියණියගේ දරුවකු බව ජනප්‍රවාද වල සදහන් වේ.

ලලාට ධාතුව (14)

මෙය බුදු සිරුරේ නළල් තලය ආශ්‍රිත ධාතුවය. පැරණි වංස කතා වලට අනුව, මෙම ධාතුව මලල රජදරුවන් ලබාගත් ධාතු කොටසට අයත් විය. ඉන්පසු කාලයෙන් කාලයට රහතුන්වන්සේලා  විසින් ආරක්ෂාකරමින් බුදු රජාණන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි ස්ථාන වල තබමින් වන්දනා කර ඇත.

මහාවංසය අනුව දෙවනපෑතිස් රජුගේ සොහොයුරා වන මහානාග කුමරු රුහුණට පලායන්නේ මහින්දාගමනයට පෙරය. ඉන්පසු රුහුණේ ඇති නාග විහාරය(තිස්සමහාරාමය හෝ ඒ අසල වෙනත් විහාරයක) නම් වූ ස්ථානයක ලලාට ධාතුව තැම්පත් කර වන්දනා කලබව සදහන් ය. මහානාග රජු මෙම ධාතුව ලබාගන්නේ ලක් පොලවේ “හත්ථොට්ඨ” ජනපදයේ කුක්කුට පර්වතය අසල සල් ගසක් යට වූ ආරාමයකින් ය. ඒ වනවිටත් එහි ජනයා පන්සිල් හා අටසිල් රකිමින් ද දානාදී පින්කම් කරමින්ද සිටිබව සදහන් වේ. (බොහෝවිට මහින්දාගමනයට පෙර) එම ආරාමයට ලලාට ධාතුව වැඩමවූයේ කොසබෑ නුවර ඝෝසිතාරාමයේ සිට මහාදේව නම් රහතන් වහන්සේ විසින් බව ධාතු විස්තරයේ සදහන් වේ.  ඉන්පසු මහානාග පරපුරෙන් රුහුණේ පැවත එන කාවන්තිස්ස රජු හා විහාරමහා දේවිය, පෙරකී කේශධාතු මෙන්ම ලලාට ධාතුවද සේරුවිල මංගල මහා සැයේ තැම්පත් කල බව සදහන් වේ. එදා සිට (කි.පු. දෙවන සියවස දුටුගැමුණු රජුට පෙර) අද දක්වා එම ස්ථානයේ “ලලාට ධාතුව”  ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ.

දකුණු යටි දළදාව (15)

කාවන්තිස්ස රජුගේ සොහොයුරිය වූ සෝමා දේවිය කරවූ සෝමාවතී දාගැබෙහි දකුණු දළදාව තැම්පත් කර ඇත. ද්‍රෝන බමුණා විසින් පාදයෙන් යටකර සගවාගත් එමධාතුව, ජයසේන නම් නා රජු නාලොවට රැගෙන ගොස් වන්දනාමාන කළේය . අරිෂ්ඨ නම් රහතන් වහන්සේගේ පරම්පරාවෙන් පැවතඑන මහාදේව රහතුන්ගේ ශිෂ්යවූ මහින්ද නම් රහතන් වහන්සේ නමක් නාලොවට වැඩ, දළදාව රැගෙන ආ බව සදහන් වේ.

වම යටි දළදාව (16) hemamala-dantha

ද්‍රෝන බමුණා ධාතු බෙදීමට පෙර, සැරියුත් රහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය වූ ඛේම රහතන් වහන්සේ වම යටි දළදාව ලබාගෙන බ්‍රහ්ම දත්ත නම් කලිගු දේශයේ රජකුට භාරදෙන ලදී. ඉන් පසු සුභාසීව කලිගු රජු සමයේ, පඩි රජුගේ බෑනා කෙනෙකු යුද්ධ කර දළදාව ලබාගැනීමට සැරසුන අතර ඉන් බියට  පත් වූ සුභාසීව රජු තම දියනියවූ හේමමාලා සහ බැනනුවන් වූ දන්ත කුමරු අත සිංහලයට වැඩමවූ බව සදහන් වේ. සුභාසිව රජු එම යුද්දයේදී මරණයට පත්විය . සිංහලයට එන ගමනේදී දකුණු දිසාවේ වැලි වලින් සැදු දාගැබක දළදා වහන්සේ රැදවූ බවත්, ඉන් නාගයෙකු සොරාගෙන නැවතත් රහතන්වහන්සේ කෙනෙකුගේ උදව්වෙන් ලබාගත් බවත් සදහන් කරයි . එලෙසම රුවල් සහිත යාත්‍රාවකින් ජලමාර්ගයක ගමන් කර, කිත්සිරි මෙවන් රජු දවස අනුරාධපුරයට පැමිනුනි. එදා සිට අද දක්වා විවිධ රාජධානි වල තැම්පත් කරමින් වර්තමානයේ මහනුවර දළදා මාලිගයේ වැඩසිටින්නේ එම දන්ත ධාතුන් වහන්සේය .

දකුණු අකු ධාතුව (17) උරහිස් අස්ථිය

දෙවැනි පෑතිස් රජදවස මිහිදු හිම්යන්ගේ උපදෙස් පරිදි සුමන සාමනේරයන් (සගමිත් තෙරණියගේ ගිහිකල පුතු ) සක්දෙව් හමුවී, ඔබ ලග ඇති වම සහ දකුණු අකු ධාතුන් එකක් ඉල්ලා සිටි සේක. එවිට සක්දෙව් සිළුමිණ සැයේ හි තැම්පත් කර තිබු දකුණු අකු ධාතුව ලබාදුන් බව සදහන් වේ.

අකු ධාතුව ඇතු පිට නංවා දාගැබකට සුදුසු ස්ථානයක් සොයමින් යන අතර එක ස්ථානයක ඇතු නැවතුනේය. එයට හේතුව වුයේ, එම ස්ථානයේ කකුසඳ බුදුන්ගේ ඩබරා ධාතුවද, කෝනාගම බුදුන්ගේ පටි ධාතුවද, කාශ්‍යප බුදුන් ගේ ජල සාටිකාවද මෙහි තැම්පත් කර තිබීමය. දෙවනපෑතිස් රජතුමා එම ස්ථානයේ දාගැබක් කර අකුධාතුව තැම්පත් කළේය. සිවු බුදු වරුන්ගේ ධාතු තැම්පත් කල ස්ථානයේ සැදු එම දාගැබ අනුරපුරයේ ථුපාරාමය නමින් අදත් විරාජමාන වන්නාහ.

එදා මල්ලවරජදරුවන් ගේ උයනේ ආදාහනය කල බුදු සිරුරේ ආදාහනය නොවී එම ආකාරයට ඉතිරිවූයේ හිසට ආසන්නව තිබු දන්ත දාතු සතරක්, ලලාට ධාතුව, ග්රීවා ධාතුව සහ වම දකුණ අකු ධාතු පමණි. සෙසු අස්ථ කොටස් කුඩා කැබලි බවට පත්විය. එහි කොටසක් මුන් පියලි වල ප්‍රමාණයෙන් ද, කොටසක් සහල් ඇට ප්‍රමාණයෙන් ද, කොටසක් අබ ඇට ප්‍රමාණයෙන් ද විසිරුන බව සදහන්ය. ද්‍රෝන බමුණා එදා එම කුඩා ධාතු බෙදු භාජනය (cup) ද්‍රෝනය නමින් හැදින්වූ වූ අතර කුඩා කොටස් එකතුකළ විට ද්‍රෝන අටක් (8 cups) තිබු බව සදහන්ය.

ඉන්පසු එම ද්‍රෝන අට රාජ්ජයන් අටකට බෙදාදුන් අතර ඒවා ස්තුප අටක තැම්පත් කෙරුණි. ඒවා අතර රාම ග්‍රාමයෙ කෝලිය වංසිකයන් ද, කිඹුල්වත් පුර ශාක්‍ය වංසිකයන් ද, විශාලා නුවර ලිච්චවී රජදරුවන් ද රජගහනුවර,  අල්ලකප්ප නුවර, රාම ග්‍රාමය, වේඨදීපක නුවර, පාවා නුවර සහ කුසිනාරා නුවර තැනු ස්තුප අයත් ය. පීප්පලි නුවර මොවුර්ය රජදරුවන් පැමිණියේ ධාතු බෙදාදීමෙන් පසුවය. එබැවින් ඔවුන් චිතකයේ අගුරු රැගෙන ගොස් “අන්ගාර” නම් චයිත්යක් කරවීය. එලෙසම ද්‍රෝන බමුණා දාතු බෙදාදුන් “බදුන” රදවා දාගැබක් කරවීය.  ද්‍රෝන බමුණා ධාතු බෙදීමට මුලික වුයේ ඇතිවීමට ගිය යුධ තත්වයක් වැලක්වීමටය .

drona-bamuna

එකල සියලු එහි පමණි සියලු රටවල රජදරුවන් අතර ද්‍රෝන බමුණාගෙන් ශිල්ප උගත් සිසුවන් සිටිබවින්, ඔහු හට ධාතු බෙදා තත්වය සමනය කිරීමට හැකි වූ බව සදහන්ය .

සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු වන්දනාමාන කිරීමට ච්යිත්ය දහයක් සැදු බව මෙයින් පැහැදිලිවේ. එනම් ද්‍රෝන 8 + අන්ගාර + නැලිය = 10

බුදුරජානන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණ සිදුවී කලක් ගියකළ, මෙසේ තැන්  තැන් වල තැනු ච්යිත්ය අටක තිබෙනා ධාතු අනාරක්ෂිත බවත් ඒවා අන්‍ය ආගමිකයන් නිසා කිලිටි හැකි බවත් මහා කාශ්‍යප හිමියන්ගේ අදහස විය. එබැවින් අජාසත් රජුගේ අනුග්‍රහයෙන් ධාතු නිදන්කිරීමට විශේෂ ස්ථුපයක් රහසේම කෙරවිණි. ඉන් පෙර ධාතු තැම්පත් කල ද නිදන් කිරීමක් සිදු නොවිය. තැම්පත් කිරීම යනු ඕනෑම කෙනෙකුට දැක බලාගත හැකි ආකාරයෙන් (ප්‍රදර්ශනය) විහාරයක් තුල තැබීමය. නිදන් කිරීම යනු කිසිම කෙනෙකුට ලගාවිය හෝ දැකගත හෝ නොහැකි ලෙස ශක්තිමත් ගර්භයක රැදවීමය.

අජාසත් රජු, එම විශේෂ ස්තුපය රහසිගත ස්ථානයක, කාටවත් ලංවිය නොහැකි ලෙස වායුවෙන් ක්‍රියාත්මක වූ යන්ත්‍ර යොදා ආරක්ෂාකර (බ්‍රමණය වෙමින් තිබු කඩු සහිත යන්ත්‍රයක්) ධාතු නිදන් කර වීය. කලින් බෙදා දුන් ද්‍රෝන අටෙන් සතක්ම එහි තැම්පත් කරන ලදී , රාම ග්‍රාමයේ කෝලිය වන්සිකයින් තැනු ච්යිත්‍යයේ ධාතු වෙත නාග ආරක්ෂාවද වූ නිසා ලබා නොගැනිණ. කපිලවස්තු මෙන්ම ලිච්චවී ඇතුළු ද්‍රෝන සතම එහි තැම්පත් කෙරුණි. එබැවින් අජාසත් රජු සමයෙන් පසු කපිලවස්තු පුර ධාතු නොවීය.

බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු අවුරුදු දෙසිය ගණනක් ගෙවුන කල රජවූ අශෝක රජ විහාර අසු හාරදහසක් කිරීමට ධාතු ලබාගන්නා අටියෙන් ධාතු ඇතැයි පෙර සම්මතයේ තිබු විහාර අට බිඳ (කපිලවස්තු පුර විහාරයද ඇතුළුව) පරීකෂා කරද ධාතු හමු නොවීය. වයස්ගත භික්ෂුන් ගෙන් විමසුවද ධාතු කොහ්දයි කිසිවෙකු දන සිටියේ නැත. ඉන් එක භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තමාගේ ගුරු හාමුදුරුවන් විසින් ආරක්ෂාකරගත යුතු යි පෙන්වූ ගර්භයක තිබී පෙර කල නිදන් කල ද්‍රෝන සත හමු විය. එම ගර්භය බිදීම එතරම් පසු කරුණක් නොවීය , ඊට සක්දෙව් ගේ උපකාරය ලබාගැනීමට සිදුවිය.  එය තුල තිබුයේ ද්‍රෝන සතක් බව දන ඉතිරි එක කොහිදැයි ? රජු විමසු බවත්, එය රාම විහාරයේ තිබී ගංවතුරට ගසාගෙන මුහුදට ගොස්, මුහුදු වැල්ලේ තිබෙනු දැක මාන්ජරික නාරජු ලබාගත් බවත්, රහතන් වහන්සේ පැවසු සේක.

ද්‍රෝණයක් ධාතු (18)

දුටුගැමුණු රජතුමා ඉදිකළ රුවන්වැලි සැයේ රදවා ඇත්තේ, කෝලිය වන්සිකයන්ට බෙදාදුන් ධාතුය. සෝනුත්තර නම් සාමනේරයන් වහන්සේ නමක් නා ලොව වැඩ මහකෙල නම් නාරජු හමුව ධාතු විමසුවද නැතැයි පැවසීය. එය වාසුල දන්ත නම් නාගයෙකු සගවාගෙන විසිය. සෝනුත්තර හිමි සම්‍යක්ප්රෝගයකින් ධාතු ලබාගෙන පැමිණියේය.

අද අප පැහැදිලිව හදුනාගත් වැඩිම ප්‍රමාණයක් ධාතු ඇති දාගැබ රුවන්වැලි මහා සෑය වන්නේ එම නිසාය.

උර්ණ රෝම ධාතුව (19)

බුදුරජුන් ගේ නළලේ පිහිටි මෘදු රෝමය, උර්ණ රෝම ධාතුව නම් වේ. මහා පුරුෂ ලක්ෂණයක් වන මෙය දකුණට කරකැවී දගරයක ආකාරයට පිහිටා ඇත.

ambasthala

බුද්ධ වග්ග පාලියට අනුව, කොසොල් රටේ ඇති බව සදහන් ය. පසුකලක ධර්මාශෝක රජු හරහා මිහිදු හිමියන් විසින් උර්ණ රෝම ධාතුව සහිත අෂ්ටවංක මානික්‍ය සමගම මිහින්තලයේ සෑගිරි පර්වතයේ නිදන් කළහ. කලකට පසු මහදැලියාන රජු ස්ථුපයක් කරවා ඇත. අද එය මිහින්තලා මහා සැය නම් වන අතර පෙරකළ අම්බුළු දාගැබ යනුවෙන් ද හදුන්වා ඇත.

වම අකු ධාතුව (20) උරහිස් අස්ථිය

තිස්සමහාරාමයේ ඇති බව සදහන් සෙල් ලිපියක්, ලැබුන බව බුදුසරණ පුවත් පතේ පලවී තිබුණි. වංස කතාවට අනුව මෙය තිබිය යුත්තේ  සිළුමිණ සැයේහි ය .

නඛා (නිය පොතු ) ධාතුව. (21)

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ දීගවාපි මහාසෑයේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වම හස්තයේ නියපොතු තැම්පත් කර ඇතයි සදහන් වේ. මෙහි සද්ධා තිස්ස රජු ස්තුපය කරවා ඇත .

නඛා වෙහෙර යනු නඛා ධාතු තැම්පත් කල විහාරය. මේවා ලංකාවේ බොහො ගනක් දක්නට ලැබේ.

කැකිරාව පල්ලේකා ගම නඛා වෙහෙරක් ඇත (22) අනුරාධපුර නගරයේ තවත් නඛා වෙහෙරක් ඇත (23)

එගොඩ කැලණිය වශයෙන් හදුන්වන කිත්සිරිමෙවන් විහාරයයෙද  නඛා ධාතු, කේෂ ධාතු ද නිධන් කර ඇති බවට විශ්වාසයක් පවතී.

පාත්‍රා ධාතුව (24)

සතරවරම් දෙවිවරු පුජාකළ පාත්‍ර සතර, බුද්ධ අදිෂ්ඨානයෙන් එක්වීය. ශෛලමය ඉඳුනිල්වන් වූ එම පාත්‍රය මිහින්තල අම්බස්තල ච්යිත්‍යයේ තැම්පත් කර ඇත .

දළදා මැදුර ඉදිරිපිට නාථ දේවාල භූමියේ ඇති ස්තූපය තුළ හෝ ඒ සමීපයේ ඇති අනෙක් ස්තූපය තුළ හෝ දළදා මැදුර තුළ ඇති කුඩා ස්තූපය තුළ හෝ මල්වතු මහා විහාරයේ ස්තූපය තුළ හෝ පාත්‍ර ධාතූන් වහන්සේ නමක් තැන්පත් ව ඇතැ’යි සැලකේ (25)

ජනප්‍රවාදවලට හා ඇතැම් ලේඛනවලට අනුව  බුදුරදුන් දන් වැළඳූ තවත් පාත්‍රා ධාතූවක්  තැන්පත් ව ඇත්තේ කෑගල්ල ඓතිහාසික බෙලිගල රජ මහා විහාරයේ ස්තූපය තුළ යි (26)

සිද්ධාර්ථ ගෞතම බෝසතාණන් වහන්සේ සම්බුද්ධත්වය සාක්ෂාත් කළ දිනයේ උදෑසන නේරංජරා නදියේ පා කළ පාත‍්‍රය උඩුගං බලා ගොස් පසු ව නාග ලෝකයේ පිහිටි බව අසා පැවසේ. එය දුටු මහා ආයුෂ ඇති මහාකාල නා රජු, අද කෙනෙකු බුදු වන්නට යන බවට අනාවැකියක් පලකල බව ද සදහන්ය . එම පාත්‍රය අද සොයාගන්නට නැත.

ජල සාටිකා ධාතුව (27) නොහොත් දියනෑමට භාවිත කළ සිවුර

අද එගොඩ කැලණිය වශයෙන් හදුන්වන කිත්සිරිමෙවන් විහාරයේ නිදන්කර ඇත.

පටි ධාතුව (28)

අනුරාධපුරයේ ජේතවනාරාමය තුල කේශ ධාතු වලට අමතරව, බුදුන්ගේ පටි ධාතුව (ඉන බැදී පටිය) සහ තවත් අස්ථි ධාතු අඩංගුවන බව ජේතවනාරාමය වන්දනා කිරීමට යොදාගන්නා ගාථාවේ සදහන්ය.

රන් අසුන (29)

කතරගම කිරි වෙහෙරේ, අසිපත හා කේශධාතු වලට අමතරව බුදුන් වැඩසිටි රනින් කර අසුනක් (පුටුවක්) ඇති බව සදහන් වේ.

මැණික් අසුන (30)

එදා චුලෝදර හා මහෝදර දෙබැයන් පුජාකළ මැණික් පුටුව මනිඅක්ඛික නා රජු සිටි පෙදෙසේ විහාරයක තැම්පත් කල බව සදහන්ය.

නිකවැරටිය නගරයට ආසන්නව ඉදිකර ඇති බුදුමුත්තාව රජමහා විහාරයේ, කිසාගෝතමීය බුදුනට පිදු මුතුහර තැන්පත් කර ඇතැයි විශ්වාසයක් පවතී. බුදුමුත්තාව රජමහා විහාරය මහසෙන් රජුගේ කාලයේ ඉදිකරන ලදැයි සැලකෙයි (31)

මහින්දා ගමනයෙන් පසු, ථුපාරාමයට දාතු ලබාගැනීමේ අදිටනින් මගදයට පැමිණි සුමන සාමනේර හට, අශෝක රජු පාත්‍රයක් පුරවා ධාතු ලබාදුන් බව සදහන්ය. එම ධාතු කලක් මිහින්තලයේ රදවාගෙන පසුව ඇතකු පිට වැඩමවාගෙන ගොස් සතර ගව්වෙන් සතර ගව්ව, මුළු ලක්දිව පුරාම දාගැබ් කරවා නිදන්කළ බව සදහන්ය. ගව්ව යනු එතරම් දුරක් නොවේ. ගව්වෙන් ගව්ව දිවමාලිග ඉදිවෙවායි පවසන්නේ එම නිසායය. පාත්‍රයක් පිරවීමට කුඩා ප්‍රමාණයෙන් විසිරුණු දාතු දහස්ගනනක් දැමිය හැකි බව නම් නොඅනුමානය. අද ලංකාවේ ඇති වෙහෙර විහාර ප්‍රමාණය දකිනවිට මෙයනම් සබැ සත්යක් ම වියයුතු බව පසක් වේ.

ධාතු පරිනිර්වාණය.

ධාතු විස්තරය ඇති වංස කතාවල බුද්ධ සාසනයෙන් වසර පන්දහසක් (පණ දහසක් යි සමහරු කියති ) ගෙවුන කල සියලුම ශාරීරික ධාතුන් වහන්සේලා පරිනිර්වාණය වන බව සදහන්ය. එදිනට ස්තුපවල ඇති ධාතුන් වහන්සේලා අහසට පැන නැග අනුරාධ පුරයේ රුවන්වැලි සැයේ ඇති ද්‍රෝණයක් ධාතු හා එක්වෙයි. ධාතු නිදන්කළ දා සිට රුවන්වැලි සෑය තුල දැල්වූ සිංහා තෙල් පහන එදින නිවී යයි. ඉන්පසු නාගදීපයට වැඩ සියලු ධාතු මැණික් පුටුව මත පිහිටමින් නාගයන් ගේ වැදුම් පිදුම් වලට ලක්වන්නේය. අවසානයේ නැවතත් අහසට නැග එදා බුදුන් බුදුවූ බෝගස යට වජ්රසන්ය මත පිහිටා, බුදුරුවක් නිර්මාණය වී පෙලහර පාන්නේය. සවනක් ඝන බුදුරැස් විදන්නේය. අවසානයේ මහත් ගිනිජාලාවක් පැනනැගි සියලුම ධාතු ආදාහනය වන්නේය. අළු හෝ දැලි කිසිවක් ඉතිරි නොවන්නේය .

විමර්ශනය    …………………………………

ධාතු පරිනිර්වාණය අතිශෝක්තියෙන් ලියුවක් බව පෙනී යයි . එම කොටස මහායාන අභාෂයක් ලෙස පෙනේ. අවුරුදු පන්දහසක් තුල සිංහ තෙල් පහනක් දැල්වීමට කොතරම් සිංහයන් මැරිය යුතුදැයි රචකයා සිතා නැත.

වංස කතාවන් ලියවෙන්නේ බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර සිය ගණනක් ගතවූ පසුය. එබැවින් එතෙක් කට වචනයෙන් ගෙන ආ කරුණු ලියවෙන්නේ රචකයාගේ නැණ පමණින් වටහා ගනිමින් ය. වර්තමානයේ ජන සන්නිවේදනය දියුණු වී ලෝකය විශ්ව ගම්මානයක් වී ඇතත් මින් වසර දෙදහසකට පෙර ලග ඇති ගම්මාන දෙකක් වුව රටවල් දෙකක් ලෙස සැලකීය. ගම්මානයක ජීවත් වන්නන් ඉන් බාහිර ලෝකය ගැන දන්නා දැනුම අල්ප විය . එබැවින් පුරාණ ලේඛන වල ඇති වාර්තා වශයෙන් ගත හැකි, පුද්ගලයන්, ස්ථාන හා සිදුවීම් හැර රචකයා විසින් සිතා එකතුකළ දේ පැහැදිලිව වෙන්කර හදුනාගැනීමට අප ඥානාන්විත විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, රජතුමා මෙසේ සිතීය, බුදුරජ්ජාණන් වහන්සේ මෙසේ අදිෂ්ඨාන කළේය යන කරුණු දැක්විය හැක. මක් නිසාද යත් බුදුවරයෙකු සිතුවේ කුමක්‍දැයි පැවසීමට මෙලොව කිසිවෙකුට නොහැකි නිසාය. එලෙසම තවත් කරුණු දැඩි භක්තිය නිසා අතිශෝක්තියෙන් ලියා ඇත. සමහර අවස්ථාවල රචකයා කැමති චරිත වඩාත් ඉස්මතු කර ලියා ඇත. මහාවංසය තුල ද්‍රවිඩ පාක්ෂික ආකල්ප ඇත. එහි එළාර රජු කිසි විටකත් හෙලා නොදකියි. එළාර රජු බැදවූ සීනුව, සිය පැටවා මියගිය එළදෙනක පැමිණ නාදකල බව කියවේ. එලදෙනකු ට එවන් සිතුවිලි පහලවේද ? එසේ කල හැකි ද? මේවා  අප නුවනින් දත යුතුය. රට එක් සේසත්කර විහාර රාශියක් කරවමින් දැවැන්ත ශාසනික මෙහෙවරක් කල  ගැමුණු රජු, තම පියාට ස්ත්‍රී සළු යැවූ නිසා දුෂ්ට ගමිනීය. තම පියා මැරු කාශ්‍යප නිකන්ම කාශ්‍යපය.

මනුෂ්‍යයන් හා සම්බන්දවූ නාග ගෝත්‍රිකයන් අරුම පුදුම මිනිස් වෙසින් ඇති නයි ලෙස දැක ඇති අතර, දේව ගෝත්‍රිකයන් හා දේවතාවන් පටලවාගෙන තිබේ. දේවතාවන්ට මෙන්ම නයින්ටද නම් (names) නැත , රජවරු නැත. සමහරවිට මුල් රචකයා එසේ සිතා නොසිටියත් පසුකලක පරිවර්තකයා එලෙස සිතන්නේය. යම් දුරක් ගලපාගත නොහැකි විට අහසින් ගමන්කළ බව සිතන්නේය.

ධර්මාශෝක රජු

අපගේ වංස කතාවල මෙන්ම සෙල් ලිපි වල, බොහෝ ගණනක් තිස්ස, අභය,ප්රියධර්ශි සහ ගාමිනි නම් සදහන් වන්නේය. ගමක ගම්පති ද ගාමිණි ලෙස හැදින්විය හැක. ඉන්දියාවේ ටැම් සහ ගල් ස්ථාන 33 ක දේවානම් පියධර්ශි යන නම ලියවෙන්නේය.  අවසාන වශයෙන් හමු වෙන කර්ණාටක පෙදෙසේ ඇති  ඉන් එකක අශෝක යන නම සදහන්විය (මෙය ව්‍යාජ ලිපියක් ලෙස සැලකේ) වසර 1915 වනතුරු දේවානම් පියධර්ශි කවුදැයි කිසිවෙකු නොදැන සිටියේය. “හියු එං සාං” හා පාහියන් වාර්තා මෙන්ම, අපේ මහාවංසය බැලු සුද්දා “සමුරාට් අශෝක” නම් වීර චරිතය ඉන්දියාවට තෑගි කළේ ය.

dharmashoka

එදා සිට ඉන්දියාව මෙන්ම ලංකාවේද ඉතිහාසයේ මංමුලා විය. මක් නිසාද යත් මහා භාරතය නම් වූ පුරාන ඉතිහාසයක් ඇති ඉන්දියාව තුල කිසිම ග්‍රන්තයක අශෝක යන නම හෝ ප්රියධර්ශි යන නම ලියා නොතිබූන නිසාය. වැඩි විස්තර >>

ඉන්දියාව් අශෝක රජු සිටි නගරය ලෙස අනුමානවන පට්නා නගරයේ සිට අනුරාධපුරයට ඇති රේඛිය දුර(විස්ථාපනය) කිලෝමීටර 2000 කට වැඩි බව ඔබ දන්නවාද? සරල වශයෙන් ගමන් කිරීමේ දුර කිලෝමීටර 3000 කට වැඩි මිස අඩු නොවේ .

අපගේ වංසය කතා අනුව එදා අනුරාධපුර රජකළ දේවානන් ප්‍රිය තිස්ස රජුගේ නියෝජිතයන් අශෝක රජු හමු වී ඇත්තේ දින දාහතරක (14) ගමනකින් පසුවය. මේහිදී දින සතක් ජල මාර්ගයකත් දින සතක් ගොඩබිමිනුත් ගොස් ඇත. නැවත පැමිණීමේ දී ගතවී ඇත්තේ දින දොළහකි. රාහුල  කුමරු හා සමාන්තර නෑයෙකු  වූ භද්ද කච්චායනා කුමරිය(අමිතෝදන රජුගේ දියණියකි) තවත් තිස් දෙනෙකු වූ කාන්තාවන් සමග දඹදිව සිට පැවිදි වෙස් ගෙන ඔරුවක පාකර දැමු බවත්, පසුදා ලන්කාපුරට ලගා වූ බවත් සදහන්වන්නේ එම වංස කතාවලය.

එකල අද මෙන්, මන් මාවත් නොවීය, මංසන්දි වල යායුතු මග පුවරු නොවීය. අහාර පාන ලබාගැනීමට බෝජනශාලා රාත්‍රිය ගතකිරීමට නවාතැන් නොවීය. අඳුර වැටීමට පෙර නැවතීමට නවාතැනක් සොයාගත යුතුය. දිනකට මිනිසෙකුට ගමන්කර හැකි දුර, අශ්වයෙකුට ගමන්කර හැකි දුර සහ රුවල් ඔරුවකට පාවී යා හැකි දුර අන්තර්ජාලය ඇසුරෙන් සොයා බැලුවිට පෙනුනේ ඉතාම සුළු දුරක් ලෙසය. තාරුකා ශාසස්ත්‍රය ඔස්සේ දවල්ට ගමන්කළ නොහැක. මාලිමාවක් භාවිතා කලද  කඳු, ජලාශ, ගංගා සහ ඝන වනාන්තර තුලින් ගමන් කල නොහැක, ඒවා මගහරවා යා යුතුය. තවද විවිද ප්‍රදේශවල ජනකොටස් සිතන ආකාරය, භාෂාව මුළුමනින් ම වෙනස් ය. උදාහරණයක් ලෙස ලංකික සිංහල ජනතාවට යාපනයේ භාවිතාවන ද්‍රවිඩ භාෂාව කතාකළ නොහැක. තමිල්නාඩු ජනතාව හින්දි භාෂාව නොදනී.

pathra

ඉහත සදහන් ධාතු කතාව අනුව, වෙහෙර අසු හාරදාහක් සදහා අශෝක රජු ලබාගත් ද්‍රෝන සතක ධාතු කොපමණ ප්‍රමානයක් විය හැකිද ? එදා දේවානම් ප්‍රිය තිස්ස රජු සදහා දාතු ලබාගැනීමට පැමිණි  සුමන සාමනේරයන් හට අශෝක රජු පාත්‍රය පුරවා ධාතු ලබාදුන් බව සදහන් වේ. සාමාන්‍ය සිරුරක අස්ථි කුඩා කොටස් ලෙස ගතහොත් කොපමණ තිබිය හැකිද ? අශෝක රජුට පෙර තිබුනේ කුඩා ධාතු නිදන් කල විහාර අටක් පමණි . දෙවන පෑතිස් යුගයෙන් පසු ධාතු නිදන්කර තැනු චයිත්ය විශාල පරමානයක් ලංකාවේ පවතින බව සත්‍යකි ඒවාහි ඇති ධාතු ප්‍රමාණය සලකා බැලීමේදී, පාත්‍රයක් පුරවා ගත හැකි පමණටත් වඩා තිබෙන්නට පුළුවන. එසේ නම් පාත්‍රයක් පුරවාදුන් කතාව ප්‍රායෝගිකය.

දැන් ප්‍රශ්නය වන්නේ අශෝක රජු ඉන්දියාවේ සැදු වෙහෙර විහාර අසුහාර දහසට ධාතු ඉතිරිවූයේ කෙසේද යන්නය. අමනුෂ්යන් සිටියායි කියන ලක්දිව, බුදු පිරිනිවනට පෙර සැදු ගිරිහඬු සෑය පවතින මුත් ඉන් වසර තුන්සිය ගණනකට පසු අශෝක රජු සැදු වෙහෙර විහාර අසුහාරදහෙන් එකක් වත් අද ඉන්දියාවේ සොයාගැනීමට අපහසු වීමය. වැඩි විස්තර >>

දේවානන් ප්‍රිය තිස්ස රජුහට “අභය” නම් වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු සිටියද ඔහු රජවූ බවක් අසන්න ට නැත. එලෙසම අශෝක රජුට “පියදාස” නම් වූ පෙර නමක් තිබු බවද සදහන් වෙන්නේය. දේශීය මෙන්ම විදේශීය විද්වතුන් සමහරකු පවසන්නේ  මේ චරිත දෙකම එක්කෙනෙකු බව ය. කෙසේ වෙතත් මේ දෙදෙනා ජීවත් වුයේ. එකම රටක බව නම් ස්ථිරය, එනම් ධර්මාශෝක රජු මෙන්ම මිහිඳු හිමියන් ද හෙළයන් ය. ඔවුන් සිටියේ ලක් පොලවේ නැගෙනහිර පෙදෙසේ එදා ජන්බුද්ධ්වීපය නම් කොටසේය. “මහරජ අප මුහුදෙන් හෝ ගොඩබිමෙන් නොපමිනියෙමු” (එසේනම් ගගකින් පැමිණිය හැක)

පුරාණ වංස කතා ඇසුරෙන් පොඩිමැණිකේ ජයරත්න මහත්මිය ලියු “සර්වඥ ධාතු” නම් පොතෙහි අශෝක රජු ගැන උපුටා දක්වන්නේ මෙසේය.

[අජාසත් රජු මරණයට පත්වී බොහෝ කාලයකට පසු බින්දුසාර නම් රජ කෙනෙකුට පුතුන්  සියයක් (100) සිටියහ. එම කුමාරවරු අතර සිටි අශෝක නම් කුමරු තම එක කුස සිටි “තිස්ස” කුමාරයා හැර, සෙසු කුමරුවන් අනු නවදෙනා මරා දැම්මේය, මුළු දඹදිව එක්සේසත් කොට රජවිය. එතුමා රජවුයේ බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර 218 කට පසුවය. ]

බුදුරජානන් වහන්සේ ගේ සර්වඥ ධාතු අතරින් අද සොයා ගන්නට නොමැත්තේ තවුතිසා දෙව්ලොව සිළුමිණ සෑයත් වම උඩු දළදා වහන්සේ තැම්පත් කර ගන්ධාර දේශයත් ය. එලෙසම නාගයන් ලබාගත් උඩුගං බලා ගිය පාත්‍රයද සදහනක් නැත . ඒවා ඉන්දියාවේද නැත.

ඉහත ධාතු විස්තරය අනුව එදා අනුරාධපුර රාජධානියෙහි මහසෙන් රජුගේ පුත් කිත්සිරි මෙවන් රජ දවස (ක්‍රි.ව.301 – 308) ලැබුනේ යි කියවෙන හෙමමාලා හා දන්ත කුමරු වැඩමවූ මෑත ඉතිහාසය තුල කියවෙන දන්ත ධාතුව මෙන්ම ඉන් පෙර සදහන් වූ ධාතු ද, අදත් එලෙසම ලිඛිතව හා ජනවහරේ පවතින්නේය .

එසේනම් ඉන් වසර සියයකට පසු පැමිණ “පාහියන්” සහ වසර තුන් සියයකට පසුව පැමිණ “හියු එං සාං” දකින හා සදහන් කරන ධාතු කාගේ ඒවාද ? ඔවුන් සදහන් කරන බෝසත් හා බුදුපිලිමත්, බුදුන්ගේ සාටකයත්, උර්ණ රෝම ධාතුවත්, සුමන මාලාකරයා මල්පිදු ස්ථානයත් තිබුනේ මේ රටේම කොටසක නොවේද ?

කපිලවස්තු ධාතු

කපිලවස්තු නම් ස්ථානය කොහේ තිබුනද, අජාසත්ත රජු එවන් වූ ස්ථාන සතක ධාතු ලබාගෙන වෙනත් තැනක නිදන්කළ  බව සදහන්ය. එලෙසම ඉන් වසර දෙසිය ගනනකට පසු එම ස්ථාන පරික්ෂා කර  ධර්මාශෝක රජුට ද ධාතු නොලැබිණ. පීප්පලි නුවර මොවුර්ය රජදරුවන් ට ද ලබාදී ඇත්තේ ධාතු නොව අඟුරු ය. විසිරුන ධාතු වලින් කුමන කොටස ලැබුනද ඒවා හි විශාලම කොටස මුන් පියලි වලට වඩා විශාල විය නොහැක.

මෑතකදී ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වා පෙන්වූ විශාල ඇට කැබිලි මොනයම් ආකාරයකින් වත් සර්වඥ ධාතු නොවන බව ප්‍රකාශ කරන්නේ ඒවා අඩි ගණනක් යට බදුනක පොලවේ වලදමා තිබුණු ආකාරයෙන්ය, එම බදුනේ ඇති අකුරු ද පසුව නුහුරු අතකින් අද ඇති බව පෙනී යයි . ලොව කිසිම රටක බුදුන්ගේ ධාතු පොළවෙන් යට දමා නැත, ඒවා තැම්පත් කෙරුනේ පොළවෙන් පුළුවන් තරම් උස තැනක, නැතහොත් චිය්ත්ය්ය වලය. වැඩි විස්තර >>

මේකතාව නිම කිරීමට පෙර අප ඉතිහාසයේ වැරදුනු තවත් ස්ථාන දෙකක් පෙන්වාදෙනු කැමැත්තෙමි.

නාගදීපය

එදා චුලෝදර මහෝදර සිටි නාගදීපය අද යාපනයේ ඇති නාගදීපය නොවේ. යාපනයේ හුණුගල මත වූ දුපතක එවන් රජදහනක් තිබිය නොහැක . නියම නාගදීපය ඇත්තේ මහියංගන රීදීමාලියද්දේ අක්කර 750 ක් වූ නාගදීප වැව අසලය. මෙම වැව ආශ්‍රිතව තුන් පැත්තකින් ජලයෙන් වටවූ ගොඩබිමක් නිසා එය නාගදීප විය. අද එහි ගමක් ඇත. එහි පාසලේ ලියා ඇත්තේ “නාගදීප” විද්‍යාලය කියාය .

කැලණිය

එදා බුදුන් වැඩි, මනි අක්ඛික සිටි කැලණිය වර්තමාන කැලණිය නොවේ, මා මෙසේ කියන්නේ “මනි අගිය” නාගාරාමය යනුවෙන් සදහන් සෙල් ලිපියක් සමග සිරිපතුලක් සෝමාවතිය අසලින් හමුවූ බැවිනි. මෙය “යං නම්මදාය නදියා පුලිනේච තීරේ” යි සදහන්වූ නාගයනට වදියහැකි ජල ආශ්‍රිත සිරිපතුල විය නොහැකිද ?

somawathiya

තවද අද ඇති එගොඩ කැළණි විහාරය හා මෙගොඩ රජමහාවිහාරය අතර වූ යේ කුඩා ගඟක් බවත් පසුවෙන් ජලයෙන් පැන එහා පැත්තට යා හැකි බවත් සදහන්ය. එහි බුදුරජු ගගට බැස, දියනා ගලක් මත සිවුරු සෝදා වේලීමට තැබූ බවත්, ජල සාටිකාව (දිය රෙද්ද ) අසල ච්යිත්යක තැම්පත් කල බවත් වාර්තා වේ. වර්තමාන විශාල කැළණි ගග ඉන්පසුව විශාල වූ බව පැවසේ. මීට වසර දෙදස්ගනනකට පෙර තිබු ගංගා අදවෙනවිට දිය සිඳී වියලී කුඩාවී ඇති නමුත්, කැළණි ගඟ කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙතරම් විශාල වූ බව කිසිම තර්කයකට ගොචර නොවේ. කලින් එවන් කුඩාවූ ගංගාවක් තිබුණි නම් රත්නපුරය හා සමනල අඩවිය කාන්තාරයක්  විය යුතුය. මනි අක්ඛික සිටි පෙදෙස නැගෙනහිර පිහිටි මහවැලි ගගේ කොටසක් හෝ අතු ගංගාවක, මහවැලි ගග විවිද ආකාර වලින් විවිද දිසාවලින් ගලා ඇත. බොහෝ වංගු ඇත, විශාල ගල් තලා ඇත. අද අපි මුළු ගගම තනි නමකින් හැදින්වුවද එකල වෙනස් ප්‍රදේශ වලදී එකම ගඟ විවිද නම් වලින් හදුන්වා දී ඇත. වර්තමාන කැලණිය එකල වෙන නම්කින් තිබෙන්නට ඇත. කෙසේවෙතත් ගවුතම එතරවූ තොටුපලක් (ගොතටුව) ඇති බව පිලිගතයුතුය. තොටුපලක් ඇත්තේ විශාල ගඟකට මිස, පැන යා හැකි ස්ථානයක නොවන බව වැටහේ.

අනික් අතට කැලණිය අසල වසර දෙදහස් ගණන් පරණ රාජධානියක නටබුන් හෝ සෙල්ලිපි නැත. නැගෙනහිර හැමතැනම පුරාන රාජධානි ඇත .

විහාර මහා දේවිය මුහුදට බිලිකල එදා මුදෙන් යටවුයේ අදවගේම නැගෙනහිරය. කැලණිතිස්ස රජු සිටියේ පානම හැඩ ඔය අසල කලයන නොහොත් “කන්නක” නම් පෙදෙසක බවත් ඔවුන් කතරගම ක්ෂත්‍රිය පරපුරබවත් බවත් විමර්ශනාත්මක ලිපියක්  පොත් වල පළකර ඇත. විහාරමහා දේවිය ගොඩබැසු තැන අද කිරින්ද නොව නැගෙනහිර බව සොයාගෙන ඇත . එම කතාව හා සම්බන්ද සියලු ගම් වල නම් ද ඇත. මුහුදෙන් පැමිණි නිසා විහාර මහාදේවිය ඉන්දියන් නොවුයේ මෑත කාලයේ දුටුගැමුණු කතාව අපේ වංසකතාවල පැහැදිලිව සදහන් වූ නිසාය. නැත්නම් සුද්දා විසින්, බුදුරජුන්, විජය, අශෝකරජු මිහිදුහිමි මෙන් ම, දුටුගැමුණු රජු ද ඉන්දියානුවෙකු බව පවසා අපව නන්නත්තාර කරනු ඇත. නැගෙනහිර වූ ගම් වරින්වර ආ සුනාමි නිසා, සම්පූර්ණයෙන්ම සමූල ගාතනය විය. එබැවින් ජන්බුද්වීපය සොයාගැනීමට අපහසු විය.

ලංකික බෝවුද්ධයන් ගේ මුදුන්මල්කඩ වූ  ත්‍රිපිටකය අප වැඩියෙන්ම විශ්වාශ කරන පුරාන ලියවිල්ලය. බුදුන් තනි පුද්ගලයෙකුට වුවද අතරමගදී කරනලද දේශනා සහිත එහි, සුත්ර 18000ක් පමන ඇතැයි සදහන්වේ. වඩාත් ම පුදුම සහගත කරුණ වන්නේ, වංසකතාවන් හි විශේෂයින් උලුප්පා දක්වන බුදුන් තුන් වරක් වැඩි, පරිනිර්වාණයෙන් පසුව සාසනය පවතින “ලංකා ” නම් වචනය ත්‍රිපිටකයේ දේශනාවල නැතිවීමය. සෝවන්වී කේශ ධාතු ලබාගත් සුමන රජු නැත, චුලෝදර  මහෝදර, මනි අගිය වැනි කිසිම නමක් නැත, ඔවුනට රහතුන් පන්සීය ගණනින් පිරිවරා ගෙන පැමිණ දෙසු සුත්‍රයක් නැත,  ලක්දිව වැඩසිටි සොලොස්මස්ඨාන නැත . …………

මෙයට හේතුව කුමක් දැයි සොයාගැනීමට ඔබහට  අවස්ථාව ඇත .

Prasad Kumara

නියාමක – තරු ගුවන්විදුලි සේවය

මෙය ඔබේ මිතුරන් සමග බෙදාගන්න

Share to Google Plus
Share to LiveJournal